Ярилцлага өгөх бүсгүй маань үсээ ороож, индүүдэлгүй хойноо боож, пудр, уруулын будгаас өөр оо энгэсэг түрхэлгүй, гоёж гангалалгүй иржээ. Зургийг нь авна гэдгийг мэдэлгүй гэнэдэж ирсэн ч “Алийн болгон тогос шиг гоёх вэ. Хүн байгаагаараа байхад илүү эрх чөлөөтэй байдаг юм байна. За яах вэ, яах вэ” хэмээн дургүйцэлгүй зөвшөөрсөн. Энэ энгийн хэрнээ ухаалаг яриатай бүсгүй бол хийлч О.Байгаль. Тэрбээр Хөгжим бүжгийн коллежид маркетингийн менежер,”Залуус удирдахуйн ухаан” төрийн бус байгууллагын тэргүүн, “Кристал хаус” компанийн захирал гээд хийхгүй ажил гэж үгүй хөдөлмөрч нэгэн. Урлагийн менежментийг сайжруулах том зорилго тээж яваа түүнтэй ярилцсанаа хүргэе.
Таныг юу ч мэдээгүй байхад аав, ээж тань Хөгжим бүжгийн коллежийн хийлийн ангид оруулсан гэсэн. Яагаад хийлч болгохоор шийдсэнийг нь хожим асууж байв уу?
-Өвөө маань хуучир тоглодог уран сайханч хүн байсныг эс тооцвол манай гэрийнхэн урлагаас хол. Хүргэн ахын өвөө нь Хөгжим бүжгийн коллежид лимбийн багш байсан. Тэгээд л тэр сургуульд шалгалт өгүүлсэн. Төгөлдөр хуур, хийлийн шалгалтын аль алинд нь тэнцсэн ч хийлийн багш нар намайг ангидаа авах сонирхол илүү байсан гэсэн.
-Хийлтэй нөхөрлөөд 21 жил болсон гэсэн. Хамгийн анх тайзан дээр гарч байсан үеэ дурсахгүй юу?
-Төрийн шагналт дуучин Д.Болд ах бид хоёр нэг багшийн шавь байсан учир тайлан тоглолтоо хамт хийж байлаа. Би хоёр, Д.Болд ах наймдугаар ангид суралцаж байсан санагдана. Тэр тоглолтын бичлэг “Youtube” хуудаст байдаг. Одоо харах нь ээ, тэр үед хүүхэд байсан болохоор юу ч бодохгүй зоригтой байжээ. Хүн том болох тусам хариуцлага нэмэгдэж, санаа зовох зүйл ихтэй болдог болоод ч тэр үү, одоо тайзан дээр гарахаасаа өмнө сандардаг.
-Хөгжмийн зохиолууд бол цаасан дээр бичсэн нот. Түүнийг нь хөгжимчин агуу бүтээл болгож амилуулдаг гэдэг. Таны аялгуу ямар байдаг бол?
-Би их өөдрөг хүн л дээ. Баргийн юманд уурлаад байдаггүй, сайн сайх -наар төсөөлдөг. Тиймээс гунигтай аяыг ч гэгээлэг болгоод тоглочихдог. П.И.Чай ковскийн “Бодрол”-ыг Нараа, Сараа, Байгаль гурав өөр өөрөөр тоглоно. Сайн ч, муу ч бүгд л өөрийн гэсэн онцлогтой. Хийлээс гарах аялгуугаар нь тэр хүний дотоод сэтгэлийн хөдөлгөөнийг таньж болдог. Хөгжимчид үргэлж сайхан аялгуу сонсож, хүмүүст түгээж байдаг учир бүгд сайн хүн юм шиг санагддаг. Яагаад ч юм муу хүмүүс байдаг гэж төсөөлдөггүй.
-Хэний ямар хөгжмийн зохиол таны цээжинд хадаастай байдаг вэ?
-П.И.Чайковскийн балетийн хөгжмүүд, Ж.Чулуун гуайн “Ардын хоёр дуу” хамгийн түрүүнд санаанд буудаг. Энэ аялгуунуудыг тоглолт бүртээ эгшиглүүлдэг. Ж.Чулуун гуайн бүтээлүүд монгол ахуйг хөгжмийн хэлээр илэрхийлдэг.
-Таныг “Сонгодог урлагийн менежмент” сэдвээр СЭЗДС-ийн мастерийн дипломоо хамгаалсан гэж сонссон. Монголын сонгодог урлагт ямар менежмент хэрэгтэй вэ?
-Соёлын тухай хуулийг судалж заримд нь нэмэлт өөрчлөлт оруулах хэрэгтэй. ДБЭТ, Улсын филармони, ХБК, СУИС бүгд төрөөс хамааралтай. Тэд өөрсдөө амьдралд ойрхон бодлого хэрэгжүүлье, бие дааж санхүүжье гэхээр Соёлын тухай хуультай харшилдаг учир хөг жихөд нь саад учирдаг. Санхүүжилттэй холбоотой хуулийн төслүүд тийм ч сайн биш. Энэ сэдвээр хэдэн өдөр ярьсан ч дуусахгүй.
-Тэгвэл хамгийн тулгамдаад байгаа асуудал нь юу вэ?
-Хүний нөөцийн хомсдолд ороод байна. ДБЭТ-ын оркестрийн бүрэлдэхүүн хангалтгүй. За римдаа Хөгжим бүжиг, СУИС-ийн оюут-нуудыг тоглуулдаг. Босоо ятга тоглодог хүн байхгүй, төгөлдөр хуураар орлуулж байна. Манайх нэгдүгээр ангидаа 36 хүүхэдтэй, үүний 18 нь хийлийнх байсан бол одоо хоёр нь л энэ хөгжмөө тоглодог. Улсаас үнэгүй сургаж, багш нар ганцаарчлан заадаг. Сурагч өөрөө тэсвэр тэвчээртэй, уйгагүй хөдөлмөрлөж байж уран бүтээлч төрдөг. Ийм олон зүйлийн үр шим, хичээл зүтгэл шаарддаг ч үр дүн багатай, цөөхөн хүн төгсөж байна. Ядаж талыг нь төгсгөж, энэ чиглэлээр ажиллуулдаг болгох юмсан. Төгссөн цөөхөн хэдэн хөгжимчин нь гадаадад сурахаар яваад тэндээ үлдчих юм.
-Таны бодлоор үүнийг яаж шийдэх вэ?
-Хүүхдүүд их шантардаг. Олон талын хөшүүрэг хэрэгтэй. Шагнал урамшуулал олгож байгаа нь ч нэг талын дэмжлэг. Гэхдээ байгууллагууд менежментээ оновчтой хийхэд саад болохооргүй бодлого хэрэгтэй.
-Танд гадаадад сурах бодол бий юү. Зарим хөгжимчин шиг тэндээ үлдчих вий гэж айсандаа асууж байна.
-Сурна. Одоо ч гэсэн мэр сэр ийш тийшээ явдаг. Гэхдээ олон жил Монголоосоо холдох бодолгүй.
-Хөгжим бүжгийн коллежид маркетингийн менежерээр ажиллаж, хувийн бизнес эрхэлдэг гэсэн. Энэ их ажлын хажуугаар уран бүтээлээ яаж амжуулаад байна вэ?
-Төрөлх сургуульдаа нэг давхарт нь ажлаа хийгээд, орой нь дээшээ гарч бэлтгэлээ хийгээд харин ч урлагт илүү ойртсон. Эмнэлэгт ч юм уу өөр салбарт маркетингийн менежер хийсэн бол урлагаас холдох байсан. Харин компаниа дүүдээ шилжүүлсэн. 18 настайдаа байгуулсан компани маань удахгүй 10 нас хүрэх гэж байгаа. Ер нь хүн дуртай зүйлээ хийхэд хэзээд чөлөөт цаг гарч, эрч хүч авдаг.
-“Домог” хамтлаг, морин хуурч Д.Шинэцог-Гени Ф.Шубертийн нэрэмжит наадамд амжилттай оролцож хоёр ч төрөлд тэргүүн байр эзэлсэн. Монголын хийлчдэд дэлхийн тавцан хэр ойрхон байна вэ?
-Монголчууд дэлхийн томоохон тэмцээнд оролцож хүлээн зөвшөөрөгдөж байна. Авьяас чадвартай. Гэхдээ гаднын нэг номерийн хөг-жим чид хөгжмөө тоглохоос өөр юу ч хийдэггүй, юунд ч санаа зовдоггүй. Шаардлага ч байдаггүй. Харин манайхан амьдралын нөхцөл байдал өөр учир хөгжмөө тоглохын хажуугаар талхны мөнгөндөө санаа зовдог учир төвлөрч чаддаггүй.
-Монголд олон чадварлаг хийлчид байдаг. Ч.Дэлгэрцэцэг тэргүүтэй хэдхэнийг нь хүмүүс таньдаг. Маркетингийн ажил хийдэг учраас бусдаас илүү танил болоход нөлөөлсөн үү?
-Уран бүтээлчдийн хүсэл зориг, яг хэн болмоор байгаагаас л шалтгаална. Олонд ил гарч, хүмүүсийн мэддэг хөгжимчин болох со-нирхолтой хүн байхад уран бүтээлээ хийгээд л явдаг хүн бий. Одоо цагт менежментгүй урлаг гэж үгүй. Бид хүн л болохоос биш урлагийн ертөнцийн бүтээгдэхүүн.
-Тэгвэл таны туйлын зорилго юу вэ?
-Монголын сонгодог урлагийн түү хэнд шинэчлэл хийж, урлагийнханд хэрэгтэй ямар нэг зүйл хийхийг хүсдэг.
-Танд хэдэн хийл байдаг вэ?
-Анх тоглож байсан хийл, наймдугаар ангиасаа одоо хүртэл тоглодог модон хийл, цахилгаан хийл гээд гурав бий.
-“Гурван охин” хамтлагийн Д.Солонго таны дотнын найз гэсэн үү?
-Д.Солонго, Х.Ану хоёр, “Нэгүн” хамтлагийн дуучин, ая зохиогч Оки, “Лемонс ”-ын гитарчин Д. Анар, төгөлдөр хуурч Ами, Улсын филармонийн гоцлол хөгжимчин Б.Анар, жааз дуучин Куш манай ангийнхан шүү дээ. Монголын урлагийн салбар бүрт манай ангийнхан байдагт бахархдаг.
-Монгол бүжиг бүжиглэж буй зургийг тань “Фэйсбүүк” хуудаснаас харсан.
-Монгол бүжигт дуртай. Монгол бүжгийн мөр, гарын хөдөлгөөнүүд цаанаа л донжтой. Монгол хүний цусанд байдаг болоод ч тэр үү, их гоё санагддаг. Бас уран зохиол, яруу найраг, уран зурагт дуртай. Уран зураг цуглуулдаг. Төрийн шагналт ардын зураач Ү.Ядамсүрэн, Лхамсүрэн, С.Машбат гээд нэлээд зураачийн бүтээл бий.
-Ихэнхээ ямар зурагт дурладаг вэ. Таны цуглуулгад ямархуу бүтээл зонхилдог бол?
-Их тод өнгийн зургууд бий. Импрессионизмийн үеийн зураг, сүмийн ба рилга, сэргэн мандалтын үеийн бүтээлүүдэд дуртай. Эртний урлагийн бүтээлүүд их зүйлийг өгүүлж байдаг.
-Таныг шүлэг бичдэг гэж сонссон.
-Яагаад ч юм сэтгэл хөдөлсөн, хөн-гөн гунигтай үедээ бичдэг. Гэхдээ тэрийг шүлэг гэж хэлэх эсэхийг мэдэхгүй. Урлагийн хүн болоод ч тэр үү, бороо орж, навч унах үед хүчтэй мэдрэмж төрдөг. Түүнийгээ бичих дуртай. Хүн гунигтай, ганцаардсан, бодлогошронгуй үедээ дотроо бясалгаж, илүү хөгждөг юм шиг санагддаг.
-Ийм сайхан бүсгүй нөхөр болох хүндээ өндөр шаарлага тавьдаг байх. Хэзээ гэрлэх бодолтой байгаа вэ?
-Яараагүй, бас гэрлэлтээс зугтаагүй. Болох юм болдгоороо л болно. Ийм, тийм хүн гэж шаардлага ч тавих гэдэггүй. Тэгэх юм бол өмнөө хана босгоод хажуугаар өнгөрөх сайхан бүхнийг харж чадахгүй шүү дээ. Амьдрал өөрөө баялаг.
-Тэгвэл ямар хүн таалагддаггүй вэ?
-Ухаантай зүйл ярьдаг ч амьдрал дээр хэрэгжүүлдэггүй, амлалтдаа хүрдэггүй хүмүүс таалагддаггүй.
-Таныг хараад байхад топ модель Э.Одгэрэлтэй адилхан юм.
-Олон хүн тэгж хэлдэг. Надад адилхан санагддаггүй. Гэхдээ төстэй харагддаг өнцөг байдаг юм шиг байна лээ.
-“Гудамжнаас хөлдөж үхэхээ шахсан гөлөг олсон, одоо яах вэ” гээд зургийг нь “Фэйсбүүк”-тээ тавьсан байсан. Тэр гөлгөө яасан бэ?
-“Сөүл” ресторанд тоглочихоод гарч явтал хариугүй хөлдөж үхэх шахсан хоёр хөөрхөн гөлөгтэй таарсан. Нохой тэжээдэг байсан болохоор өрөвдөөд гараашдаа хонуулсан. Дандаа тэнд байлгаад байж болохгүй учир “Фэйс-бүүк”-ээр зарласан юм. Одоо нэг найзын маань эгчийн хашаанд байгаа. Их хөөрхөн, том ноход болсон байна лээ.
No comments:
Post a Comment